مدیرالنفیسه

در پیاده روی اربعین، دقیقا چه اتفاقی باید برای «ما» بیفتد؟

گردهمایی بزرگ شیعیان در اربعین حسینی، فرصت چند روزه‌ای برای عاشان و علاقمندان حضرت اباعبدالله برای ابراز عشق و علاقه به ساحت حضرتش فراهم می‌کند.

آگاه کردن جهانیان از حقیقت قیام حسینی، نمایش همدلی و توان تشکیلاتی شیعیان و … همه از آثار این حرکت عظیم هستند.

اما برای تک‌تک ما حاضرین در این سفر، چه اتفاقی باید بیفتد؟ چه بهره شخصی و فردی خاصی از این سفر باید بدست آوریم؟

با تجربه چندین سال حضور در این میهمانی معنوی بزرگ، باید عرض کنم بخش زیادی از زائرین اربعین، پیش از سفر به این سوال مهم فکر نکرده‌اند. مخصوصا اینکه جذابیتهای ظاهری سفر، از اغذیه و اشربه متعدد موجود در مسیر تا پذیراییهای متنوع و دیدنی مردم عراق، تا جلوه‌های متعدد آداب و رسوم عزاداری و تنوع فرهنگی زائرین و… فرصت چندانی برای تفکر و تامل در طول سفر باقی نمی‌گذارد.

قطعا حیف است که بهره ما از سفر، فقط حظ معنوی و حال خوب ایام سفر باشد و توشه‌ای برای تمام عمر برنداریم. اما این توشه ماندگار برای تمام عمر چه نکته و مطلب و معرفتی میتواند باشد؟

برای اینکه این مهم را توضیح دهم، ناگزیرم شما را به عظمت پدیده اربعین توجه دهم. یک جمعیت حدود سی میلیونی، یک هفته پذیرایی میشوند و خوراک و محل اسکان آنها، بدون هیچ مداخله حکومتی تامین میشود. میلیونها نفر از مردم عراق و در سالهای اخیر، جمع زیادی از شیعیان دیگر کشورها از جان و مال خود برای برگزاری این همایش جهانی مایه میگذارند. چرا شخصیت حسین بن علی(ع) چنین جریان بزرگی را ایجاد کرده است؟ و چرا دیگر مبارزین و مجاهدین، در اسلام و حتی بقیه ادیان، صاحب چنین بزرگداشتی نیستند؟

سرّ این بزرگداشت، «اخلاص» و «تنها خدا را در نیت داشتن در هنگام انجام تکلیف» است. حسین بن علی(ع) در آستانه قیام، و در زمانی که حفظ دین جدش را جز با قیام میسر نمی‌دید، به پا برخاست و از مال و آبرو و خانواده و جان خود، «لِوَجه‌الله» گذشت. شیدایی امروز شیعیان برای او، حاصل همین بذل «همه چیز» در راه خداست و خداوند در عوض این جهاد خالصانه، میلیونها بنده خوب خود را تا قیامت شیفته او کرده است.

شاید مهمترین برداشت معرفتی و درس پیاده‌روی اربعین برای همه ما هم همین نکته باشد. همه ما باید بفهمیم و بدانیم که کار برای خدا و انجام وظیفه بدون ترس از مال و آبرو و جان، چنین اثری در عالم خواهد داشت(که البته همه این شور و غوغا، جلوه دنیایی حرکت اباعبدالله(ع) است. برزخ و محشر و قیامت، جلوه‌گاه حقیقی ارزش جهاد حضرت است).

باید توجه کنیم حقیقت زیارت، ارتباط معنوی و تلاش برای همانندی با امام است. حیف است زائری از زیارت اربعین برگردد و تکلیف‌گرا و مجاهد در راه خدا نشده باشد.
حجت الاسلام علی شاملو،

هدف اصلی از صلح  امام حسن علیه‌السلام چه بود؟

اقدام نظامی و تداوم جنگ با معاویه فاقد دستاورد معین و قابل‌اعتنا بود و صلح تاکتیکی (ترک مخاصمه) نسبت به جنگ راجح بود.

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، پاسخ به سؤالِ یک پرسشگر از مرکز ملی پاسخگوئی به سوالات دینی ارائه شده است

پرسش:

اهداف صلح امام حسن مجتبی علیه السلام چه بود؟

 
پاسخ:

اهداف و دست آوردهای صلح امام حسن علیه‌السلام به‌صورت اختصار خدمتتان ارائه می‌شود.

1. بقای نظام امامت:

اصلی‌ترین اثر صلح بقای نظام امامت برای حفظ اسلام بود. امام در جواب ابوذر غفاری فرمود:« انّی لمّا رأیت النّاس ترکوا ذلک الّا اهله، خشیت أن تجتثوا عن وجه الارض، فاردت ان یکون للدین فی الارض ناعی؛

هنگامی‌که دیدم مردم جز عدهای این کار (جنگ با معاویه) را ترک کردند، ترسیدم که ریشه شما از زمین کنده شود. پس مصمم شدم تا برای دین، روی زمین فریادگری باقی بگذارم».

2. بقای شیعیان:

امام به ابوسعید عقیصا فرمود: «اگر صلح نمی‌کردم، روی زمین از شیعیان ما کسی نمی‌ماند.»

3. حفظ دین و رعایت مصلحت امت پیامبر:

در آن موقعیت روم شرقی آماده حمله به نظام اسلامی بود و جنگ داخلی موجب وصول آنان به هدف و نابودی اساس اسلام می‌شد.

امام هم می‌فرمود: «ترسیدم ریشه مسلمانان از زمین کنده شود… خواستم دین خدا حفظ شود.»

هرچند این سخن عام است و ممکن است منظور غیر از خطر روم شرقی باشد، ولی اصل حفظ دین در آن لحاظ شده است. امام بارها اشاره می‌کرد که مصلحت و حکمت این کار، هرچند پنهان، خیلی مهم است. ازجمله نزد معاویه فرمود: «من مصلحت امت را در نظر گرفتم و… در این کار جز صلاح و دوام مردم را نخواستم.»

4. ترجیح امنیت بر اختلاف:

امام هنگام کوچ از ساباط فرمود: «انس، آسودگی و آشتی میان مردم از جدایی، ناامنی، کینه‌ورزی و دشمنی که شما خواهانید، بهتر است.»

5. تأمین عزت واقعی:

صلح هرچند در ظاهر عقب‌نشینی بود؛ اما به‌واقع عامل عزت شیعیان و شکست‌ناپذیری ابدی آنان شد؛ لذا امام در برابر سلیمان بن صرد که به‌عنوان مذل المؤمنین به امام سلام می‌دهد، فرمود: سوگند به خدا! اگر زیردست و در عافیت باشید، نزد من محبوب‌تر است از اینکه عزیز باشید و کشته شوید.»

نتیجه آنکه اقدام نظامی و تداوم جنگ فاقد دستاورد معین و قابل‌اعتنا بود و صلح تاکتیکی (ترک مخاصمه) نسبت به جنگ راجح بود. همین‌طور در مقایسه دستاورد دو طرف از صلح، دستاورد امام به‌مراتب بیشتر بود؛ زیرا یکی از دستاوردهای امام، از ترک مخاصمه حفظ اصل موجودیت نظام امامت و شیعیان بود و اگر چنین نمی‌کرد، این‌ها از بین می‌رفت.

آنچه معاویه به دست آورد وصول به حکومت بود که البته دوام چندانی هم نیاورد و با قیام امام بعدی، به‌طورکلی متزلزل شد؛ اما نظام امامت با حفظ اصل امامت و موجودیت شیعه، هرچند به‌گونه‌ای حداقلی، بقای خود را تضمین کرد و شیعیان در فرصت‌های مناسب، به بازسازی خود پرداختند.

برای آگاهی بیشتر رک احمد زمانی، حقایق پنهان 

سایت ولی‌عصر به لینکhttp://www.valiasr-aj.com/fa/page.php?bank=notepadid=24

اگر عازم پیاده‌روی اربعین هستید، قبل از حرکت حتماً سری به همیار اربعین بزنید.

یکی از کاربردی‌ترین بخش‌های این سامانه، نقشه هوشمند مسیر است؛ نقشه‌ای که با نمایش موکب‌ها، مراکز درمانی، پایگاه‌های راهنمای زائران، امور گمشدگان و اماکن مهم زیارتی، پیدا کردن خدمات موردنیاز را در طول مسیر آسان‌تر می‌کند. همچنین امکان استفاده از نقشه آفلاین، ثبت افراد و اشیای گمشده و مشاهده اطلاعیه‌های رسمی سفر نیز در اختیار زائران قرار دارد تا با آرامش و اطمینان بیشتری مسیر عشق را طی کنند.

📍 برای آشنایی با امکانات این سامانه و استفاده از خدمات آن، به سایت زیر مراجعه کنید:
“همیار اربعین” (hamyararbaen.ir)

#همیار_اربعین

آیا تابوت امام حسن مجتبی(ع) تیرباران شد؟ بررسی یک روایت تاریخی در منابع اسلامی 

امام حسن مجتبی(ع)، بنا به وصیت خود، قرار بود در کنار پیامبر اکرم (ص)دفن شوند؛ اما با ممانعت عایشه و مروان بن حکم پیکر مطهر امام در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد. 

یک پرسشگر از مرکز ملی پاسخگوئی به سوالات دینی ارائه شده است: 

پرسش: 

آیا تیرباران تابوت امام حسن مجتبی علیهالسلام در منابع اولیه آمده است؟ 

پاسخ: 

امام حسن مجتبی علیهالسلام، دومین امام شیعیان، طبق مشهور در اس رفص 28ل رجه 50ی قمری به شهادت رسیدند. به گفتهی منابع ایشان به دست همسرشان، جعده بنت اشعث مسموم شدند و پس از مدتی به شهادت رسیدند. طبق وصیت امام حسن علیهالسلام، قرار بود که ایشان ابتدا در کنار قبر پیامبر صلیاللهعلیهوآله دفن شود؛ اما مخالفت عایشه و بنی امیه سبب شد تا جنازه حضرت در قبرستان بقیع کنار قبر جدهاش فاطمه بنت اسد به خاک سپرده شود. 

بررسی واقعه تیرباران تابوت امام حسن مجتبی علیهالسلام در منابع اولیه 

بسیاری از منابع تاریخی بر این نکته تأکید دارند که عایشه و مروان بن حکم (داماد خلیفه سوم) با دفن امام حسن علیهالسلام در کنار قبر پیامبر صلی الله علیه وآله بهشدت مخالفت کردند.

گزارشها حاکی از آن است که در هنگام تشییع جنازه، مروان بن حکم به همراه جمعی از یارانش و عایشه که سوار بر قاطری بود، در کنار قبر رسول خدا صلی الله علیه وآله حاضر شدند تا از دفن امام حسن علیهالسلام در آن مکان جلوگیری کنند. در این میان، عایشه اظهار داشت: «چرا میخواهید کسی را که من دوست ندارم، وارد خانه من کنید؟» ابن عباس در پاسخ او گفت: «گویا دوست داری روزی به نام قاطر در تاریخ ثبت شود، همانگونه که روز «جمل» در یادها ماند.» نیز ادعا کرد: «نمیپذیریم که عثمان در انتهای بقیع دفن باشد و حسن بن علی کنار پیامبر دفن گردد.»  

در این هنگام، امام حسین علیهالسلام خطاب به مروان فرمودند: 

«ای پسر زرقاء! تو را چه به این کار؟ آیا تو اولی تر هستی؟» 

مروان پاسخ داد: «این اتفاق نخواهد افتاد و تا من زندهام، او (امام حسن) به اینجا راه نخواهد یافت.»

سپس امام حسین علیهالسلام با فریاد، به پیمان حلف الفضول استناد کردند و بنی هاشم، بنی تیم، بنی زهره، بنی اسد و بنی جعونه بن شعوب از بنی لیث، همگی مسلح شدند. مروان پرچمی برافراشت و امام حسین علیهالسلام نیز پرچمی دیگر. هاشمیان تأکید داشتند که امام حسن علیهالسلام باید در کنار پیامبر صلی الله علیه وآله دفن شود تا جایی که درگیری و تیراندازی با کمان میان دو گروه آغاز شد.

هرچند در کتب تاریخی از درگیری میان دو گروه سخن گفتند؛ اما به نظر میرسد این تیراندازی از جانب امویان صورت گرفته؛ چراکه او لاً امام حسن  علیه السلام وصیت کرده بودند که از هرگونه خونریزی اجتناب شود و در صورت درگیری ایشان را در کناره جده اش فاطمه بنت اسد دفن کنند.

این توجه به التزام امام حسین علیهالسلام به وصیت، بعید به نظر میرسد که از جانب حضرت دستور به درگیری صادر شده باشد. ثانیاً حمل شمشیر به عنوان  یک سلاح رایج در تشییع جنازه معقول به نظر میرسد، اما همراه داشتن کمان توسط شیعیان بعید است.

ثالث اً در میان یاران امام حسین علیهالسلام، از ابن جعونه بن شعوب نام برده شده که دست به قبضه شمشیر برده است و عدم اجازه امام حسین علیهالسلام برای ادامه درگیری نیز مانع از گسترش آن شد.

تیرباران شدن تابوت 

در برخی منابع تاریخی و حدیثی شیعه به صراحت ذکر شده است که تیرباران در حالی صورت گرفت که هدف تیرها، تابوت و پیکر مطهر امام حسن مجتبی علیه السلام بوده است. 

ابن شهرآشوب در کتاب «مناقب آل ابیطالب» مینویسد: «جنازه آن حضرت را تیرباران کردند تا جایی که هفتاد چوبه تیر را از جنازه ایشان به آرامی بیرون کشیدند.»

مرحوم عمادالدین طبری نیز در آثار خود چندین بار به اصابت تیرها اشاره کرده است: 

وی در کتاب «کامل بهایی» آورده است: «عایشه کمان از مروان بخواست و تیر بر جنازه حسن انداخت.» ()7 

او همچنین در کتاب «فضائل اهلبیت علیهمالسلام» میگوید: «معروف است که بر استر سوار شد و به حرب جنازه حسن بن علی علیهما السلام آمد و مروان را به مدد خواند … و تیر به جنازه حسن علیهالسلام انداخت.»

در کتاب «تحفه الابرار»، دلایلی ارائه شده که عایشه پس از جنگ جمل توبه نکرده است، ازجمله اینکه: «در روزی که نعش حضرت امام حسن علیهالسلام را امام حسین علیهالسلام در روضه جد بزرگوار خود آورد که بر او نماز گزارد، عایشه بر استری سوار شده آنجا حاضر شد و کسان خود را فرمود که تیر بر نعش حسن بزنند. پس در عصیان و طغیان غیر تائب بوده باشد.»   

در قرون بعدی نیز نویسندگانی چون حموی به این واقعه اشاره کردهاند. او در «انیس المؤمنین» مینویسد: «چون خبر به مروان حکم و سایر بنی امیه که در مدینه بودند رسید که نعش آن حضرت را به روضه پیغمبر میبرند، پنداشتند که آن جناب را در آن روضه دفن خواهند کرد، اسلحه پوشیده سر راه گرفتند و عایشه بر استر سوار شده حاضر گردید و تیر و سنگ بسیار به جانب امام حسین علیهالسلام و برادران آن حضرت و نعش امام حسن علیهالسلام انداختند.» 

نتیجه: 

با توجه به تصریح مورخان به تیراندازی هنگام تشیع جنازه؛ و التزام امام حسین علیهالسلام به وصیت امام حسن علیهالسلام برای جلوگیری از خونریزی، میتوان دریافت که این تیراندازی صرفاً از طرف امویان صورت گرفته است.

علاوه بر این، در منابع شیعه، به ویژه در کتاب «مناقب آل ابیطالب»، به صراحت ذکر شده که هدف این تیرها، پیکر مطهر امام حسن علیهالسلام بوده است. با توجه به شخصیت و جایگاه والای امام حسن علیهالسلام، طبیعی است که برخی مورخان از ذکر اصابت تیرها به پیکر ایشان اجتناب کرده باشند، به خصوص که این اتفاق به دستور عایشه همسر پیامبر و مروان بن حکم از خلفای بنی امیه، رخ داده بود. 

شناخت امام حسن مجتبی علیه‌السلام تنها به ماجرای صلح آن حضرت محدود نمی‌شود. سیره عبادی، اخلاق فردی و اجتماعی، شیوه مواجهه با دشمن، کرامت، سخنان حکیمانه و سبک زندگی ایشان، گنجینه‌ای از معارف ناب اسلامی است که می‌تواند پاسخگوی بسیاری از نیازهای فکری و فرهنگی امروز باشد.

با بررسی سیره امام حسن (ع)، مشاهده می شود که لقب «کریم اهل بیت» ازاین جهت نیز به حق شایسته ایشان است؛ زیایشان چنان به مسأله قدردانی از محبت دیگران اهمیت می دادند که حتی با مشاهده محبتی در حق حیوانات، آن را ارج می نهادند و بی پاسخ نمی گذاشتند. امام حسن (ع) غلام سیاهی را دیدند که از نان نازکی یک لقمه خودش می خورد و یک لقمه به سگی که آن جا بود می داد. حضرت پرسیدند: «چه چیز باعث شد که چنین کنی؟» غلام جواب داد: «من شرم دارم از این سگ که خودم غذا بخورم و به او چیزی ندهم.» حضرت به او فرمودند: «جایی نرو تا برگردم.» سپس نزد صاحب او رفتند و غلام و باغی را که غلام در آن بود خریدند. بعد غلام را آزاد کردند و باغ را به او بخشیدند.
چنین رفتارهایی، علاوه بر آن که نمودی از اوج کرامت امام است، اهتمام حضرت برای تربیت عاطفی مردم را نیز نشان می دهد؛ زیرا ایشان از طریق چنین رفتارهایی، ارزش و اهمیت محبت را گوشزد می کردند و با برخوردهای کریمانه ای که در برابر مهربانی ها از خود نشان می دادند، دیگران را به ابراز محبت حتی در حق حیوانات تشویق می نمودند.،ذره ای ابراز محبت را بی پاسخ نگذاشته، آن را به بهترین وجه جبران می نمودند.
🔗 دانشنامه امام حسن مجتبی(ع):
https://hawzah.net/fa/Subjects/4926/امام_حسن_مجتبی_علیه_السلام